Cậy Mình Độc Quyền Tự Ý Tăng Phí Gánh Nặng: Shopee Bị Bộ Công Thương "Sờ Gáy" Gọi Tên Giải Trình

Thị trường kinh doanh online vừa qua được một phen rúng động khi các "ông lớn" thương mại điện tử, đặc biệt là Shopee, liên tục tung ra các quyết định điều chỉnh biểu phí mới. Việc tự ý tăng phí một cách dồn dập ngay trong tháng 5/2026 đã vấp phải làn sóng phản đối dữ dội từ cộng đồng nhà bán hàng. Trước tình hình các tiểu thương liên tục kêu trời vì bị bào mòn lợi nhuận, Bộ Công thương đã chính thức vào cuộc để làm rõ những khuất tất này.

Xem thêm bài Sàn TMĐT Đồng Loạt Tăng Phí: Tại Sao Nên Mua Hàng Trực Tiếp Từ Nhà Sản Xuất?

Khi Sàn Lớn Tự Cho Mình Quyền "Ép" Người Bán

Không còn là những lời đồn đoán, làn sóng tăng phí từ các sàn thương mại điện tử đã hiện hữu rõ ràng trên từng đơn hàng, đẩy các shop online vào thế tiến thoái lưỡng nan.

• Quyết định tăng phí dồn dập từ Shopee: Từ ngày 23/5/2026, Shopee Việt Nam áp dụng mức phí cố định mới cao ngất ngưỡng cho nhiều ngành hàng lớn. Trong đó, nhóm hàng Sức khỏe và Sắc đẹp bị đẩy lên mức 16% - 17%; nhóm Phụ kiện điện tử như cáp sạc, ốp lưng, kính cường lực cũng nhảy vọt lên mức 15%.

• Các bên khác cũng "tát nước theo mưa": Không đứng ngoài cuộc đua thu tiền, TikTok Shop cũng tăng phí hoa hồng ngành thời trang lên 16,1% và nhóm mẹ & bé lên tới 17,8%. Ngay cả Lazada cũng điều chỉnh phí xử lý đơn hàng thành công lên 6% và thu thêm phí hạ tầng kỹ thuật.

Điều đáng nói ở đây là tính chất tự ý tăng phí của các nền tảng trung gian này. Dựa vào vị thế dẫn đầu thị trường và lượng người dùng khổng lồ tích lũy được, sàn tự cho mình quyền đưa ra luật chơi và buộc người bán phải tuân theo mà không có một lộ trình chuyển tiếp hợp lý hay cơ chế thảo luận rõ ràng.

Nhiều chủ shop cay đắng chia sẻ, nếu cộng gộp tất cả các loại chi phí từ phí cố định, phí xử lý giao dịch, phí hiển thị, cho đến tiền chạy quảng cáo, mua voucher, tài trợ livestream... thì tổng chi phí nộp lại cho sàn đã chạm ngưỡng 30% đến 45% doanh thu. Bán được một đơn hàng trăm nghìn thì sàn đã đút túi gần một nửa, biên lợi nhuận của các hộ kinh doanh vừa và nhỏ coi như bị bóp nghẹt hoàn toàn.

Bộ Công Thương Vào Cuộc: Yêu Cầu Giải Trình Tận Gốc

Trước những phản ứng gay gắt của dư luận và dấu hiệu lạm dụng vị thế độc quyền nhóm để chèn ép thị trường, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia và Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương) đã có động thái can thiệp cực kỳ quyết liệt.

Cơ quan quản lý đã chính thức gửi giấy mời làm việc và yêu cầu đại diện các sàn, trọng tâm là Shopee và TikTok Shop, phải cung cấp toàn bộ thông tin, tài liệu liên quan đến việc điều chỉnh chính sách phí này. Bộ Công thương nhấn mạnh, dù doanh nghiệp có quyền tự xây dựng giá dịch vụ theo cơ chế thị trường, nhưng là một nền tảng số trung gian, mọi hoạt động điều chỉnh phải đảm bảo tính minh bạch, hợp lý, không được tạo ra gánh nặng bất hợp lý hoặc làm méo mó môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Dưới áp lực thanh tra và giám sát chặt chẽ từ Bộ, Shopee đã phải chủ động báo cáo và đề xuất tạm hoãn triển khai một số chính sách phí mới (như Chương trình Duy trì hiển thị). Đây được xem là một thắng lợi bước đầu của cơ quan quản lý và cộng đồng nhà bán hàng trước sự độc đoán của các thế lực nền tảng.

Lối Thoát Nào Cho Nhà Bán Hàng Khi Sàn Không Còn Là "Đất Lành"?

Sự việc lần này là một hồi chuông cảnh tỉnh cho bất kỳ ai đang đặt hết trứng vào một giỏ. Hôm nay sàn có thể hoãn tăng phí vì bị Bộ Công thương sờ gáy, nhưng ngày mai, ngày kia khi dư luận lắng xuống, họ hoàn toàn có thể dùng chiêu trò khác để tận thu. Việc phụ thuộc hoàn toàn vào một nền tảng độc quyền giống như việc xây nhà trên đất mượn, chủ đất muốn tăng tiền thuê lúc nào thì người thuê phải chịu lúc đó.

Để không trở thành "con cá trên thớt", rất nhiều nhà bán hàng thông minh đã bắt đầu thực hiện các chiến lược dịch chuyển nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào Shopee:

• Xây dựng kênh bán hàng độc lập: Tập trung đầu tư phát triển website riêng, tối ưu hệ thống quản lý đơn hàng để tự chủ 100% dòng tiền và không tốn một đồng phí sàn.

• Phát triển đa kênh bền vững: Chuyển dịch một phần nguồn lực sang các kênh sở hữu như Zalo OA, Facebook Page, hoặc xây dựng các cộng đồng khách hàng thân thiết thông qua hệ thống chăm sóc tự động.

• Tối ưu trải nghiệm trực tiếp: Thay vì đổ tiền triệu vào các gói thầu hiển thị hay quảng cáo nội sàn ngày càng đắt đỏ của Shopee, dòng tiền đó được chuyển sang tối ưu hóa chất lượng dịch vụ, quà tặng kèm và các chương trình hậu mãi để giữ chân khách hàng trực tiếp.

Cuộc làm việc của Bộ Công thương với Shopee và các sàn thương mại điện tử là một hành động cần thiết để lập lại trật tự. Tuy nhiên, tự cứu lấy mình trước khi trời cứu vẫn luôn là bài học xương máu. Hãy chủ động đa dạng hóa kênh bán hàng ngay hôm nay để dòng mạch kinh doanh của bạn không bao giờ bị ngắt quãng bởi những quyết định tăng phí tùy tiện của bất kỳ ông lớn nào!

Thông tin này hiện đang được rất nhiều các trang báo lớn đưa tin, bạn có thể tham khảo thên trên các báo: Thanh niên, Dân trí, Tiền phong, Pháp luật,